دانشمندان اولین بار در سال ۱۹۸۷ موقع استفاده از سم بوتولینوم در درمان بلفارواسپاسم (انقباض خودبخودی پلک) متوجه شدند که خطوط اخم بیمار صاف شده است و با ادامه تحقیقات اولین گزارش در درمان اخم با بوتاکس در سال۱۹۹۲منتشر شد.

بوتاکس در واقع سم باکتری کلستریدیوم بوتولینوم است که با مهار آزادسازی استیل کولین در محل اتصال عصب و عضله باعث شل و ضعیف شدن عضلاتی می‌شود که انقباض آن‌ها موقع خندیدن و اخم کردن و…، با گذشت زمان باعث ایجاد چروکهای فعال یا دینامیک می‌شود.

با استفاده از اثر بوتاکس و شل شدن عضلات، خطوط ناشی از افزایش فعالیت عضله از بین رفته و طرح صورت و گردن تغییر یافته و چروک ناشی از انقباض عضلات صاف می‌گردد. البته این نکته را نباید فراموش کرد که چروک‌های غیرفعال یا استاتیک که ناشی از تغییر در محتوای کلاژن لایه زیرین پوست است و در اثر گذشت سن و تابش آفتاب به وجود می‌آید، تحت تاثیر این مواد قرار نمی‌گیرد.

تزریق بوتاکس روشی آرام و کم دردسر و غیر جراحی برای رفع چین و چروک صورت و گردن است. خطوط هیپرکنتیک مثل خطوط اخم، ‌حاصل انقباض‌های مکرر عضلاتی است که به صورت عمود بر چین‌ها قرار گرفته‌اند. ضعیف کردن و یا به حالت استراحت درآمدن عضلات توسط بوتاکس (سروتیپ A) می‌تواند خطوط را صاف کند.

این خطوط شامل خطوط افقی پیشانی (ناشی از انقباض عضله فرونتالیس یا عضله پیشانی) خطوط افقی روی بینی (ناشی از انقباض عضله پروسروس) خطوط پنجه کلاغی اطراف چشم و خطوط اطراف دهان و خطوط خارجی پلک تحتانی است.

بیماران بین ۳۰ تا ۵۱ سال بیشترین پاسخ را به درمان با بوتاکس می‌دهند و امروز درمان به این روش در این گروه سنی یکی از جنبه‌های مهم زیباسازی است.

اثرات این ماده در عرض یک تا دو روز قابل مشاهده است و در عرض چند هفته کامل می‌شود و ۳ تا ۴ ماه باقی می‌ماند و ممکن است ۶ ماه یا بیشتر هم باقی بماند.

مراقبت های بعد از تزریق بوتاکس

محل تزریق با کیسه یخ سرد می‌شود تا میزان ناراحتی ناشی از تزریق کاهش یابد و گاهی محل تزریق ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از تزریق با پماد موضعی بی‌حس می‌گردد. با تزریق بوتاکس علاوه بر کاهش خطوط اخم و پیشانی، دور چشم و دور لب و گردن می‌توان به ابرو شکل داد و به بالا بردن ابرو کمک کرد.

در اثر افزایش سن افتادگی ابرو اتفاق می‌افتد که باعث ایجاد یک ظاهر عصبانی و اخمو می‌شود که با تزریق صحیح بوتاکس توسط پزشک مجرب می‌توان عضلات پایین کشنده ابرو را غیرفعال کرده که باعث بالا رفتن ابرو می‌شود و تا ۱۲ هفته بعد از درمان به حداکثر خود می‌رسد.

کاربرد بوتاکس

بوتاکس در بسیاری از بیماران به عنوان درمان کمکی و همچنین طولانی کردن نتایج سایر اعمال زیبایی به کار می‌رود. استفاده از بوتاکس قبل جراحی و فلج کردن عضلات خاص می‌تواند دستکاری بافت حین جراحی را کمتر کند و تصحیح جراحی بیشتری ایجاد کرده و مخفی کردن خط برش آسانترشود. همچنین می‌تواند کشش عضلات را روی زخم یا برش جراحی کمتر کند که باعث روند بهبود بهتر زخم با اسکار کمتر می‌شود.

با مطالعات متعدد دریافته‌اند که ترکیب لیزر جوانسازی با بوتاکس منجر به اثرات ماندگار‌تر و طولانی تری نسبت به یک روش به تنهایی می‌شود. ترکیب بوتاکس با تزریق چربی و یا تزریق ژل به طور شایع استفاده می‌شود که با کمتر کردن انقباض عضلات از جابجایی ژل و یا چربی جلوگیری کرده و باعث بهبود زیبایی بیشتر و دوام طولانی‌تر ژل و یا چربی می‌گردد.

توصیه می‌شود که بوتاکس حداکثر یک هفته قبل تزریق ژل و یا چربی صورت گیرد. درمان با این روش قبل از عمل جراحی بلفاروپلاستی یا‌‌ همان ترمیم پلک با روش جراحی، باعث شل شدن عضلات حلقوی چشم شده و برآورد درستی از مقدار پوستی که باید برداشته شود به دست می‌دهد و همچنین باعث انتخاب بهتر محل برش می‌شود که توسط حاشیه چشم پوشیده شود.

سوالات متداول

طول مدت اثر بوتاکس چقدر است؟

این مدت در افراد مختلف متفاوت است و بین چند هفته تا ده ماه متغیر است که متوسط آن ۳ ماه است. البته باید تذکر داد که از زمان تزریق بوتاکس، تجزیه دارو شروع می شود وبنابراین به تدریج اثر آن کاهش پیدا میکند.به این ترتیب منظور از مدت اثر بوتاکس فاصله بین زمان تزریق تا زمان ختم اثردارو است نه کاهش اثر دارو؛ یعنی در انتهای یک ماه اثر دارواز زمان شروع آن کمتر بوده و پس از ۲ ماه کمتراز اثر یک ماه پس از تزریق است.

تزریق هر چند وقت یکبار باید تکرار شود؟

بسته به طول مدت اثر آن دارد؛ به این ترتیب که اگر در کسی اثر آن کوتاه تر باقی ماند، قاعدتا تزریقات در فواصل کوتا هتر و در مواردی که اثر دارو طولانیتر می ماند، فاصله تزریق ها طولانی تر می ماند باید توجه داشت که چون عضله فلج شده به تدریج لاغر ترمی شود بنابراین پس از مدتی به خصوص در عضلات ظریف پیشانی تاثیر دارو طولانی است.

موارد منع مصرف

اگر بیماری سابقه حساسیت مشخص به بوتاکس یا سابقه ی بیماری های عصبی عضلانی مثل میاستنی داشته باشد ،همچنین در خانم های باردار، در دوران شیردهی، در حضور عفونت فعال در محل تزریق مثل وجود جوش چرکی مصرف بوتاکس تو صیه نمی شود.

آیا تزریق بوتاکس دردناک است؟

به هیچ وجه و تنها دردی مختصر و گذرا حس می کنید.

آیا این تزریق منجر به کبودی قابل توجه می شود؟

خیر. کبودی به دنبال تزریق ناشایع و معمولا بسیار خفیف است.

آیا در صورتی که مصرف بوتاکس قطع شود، عضلات صورت دچار افتادگی بیش از پیش نمی شوند؟

به هیچ وجه . این اعتقاد از این جهت شایع است که این فرد مدتی تحت تاثیر بوتاکس حرکت عمده ای در محل تزریق ندارد و احساس سنگینی و کشیدگی میکند و با تمام شدن اثر دارو، این احساس را از دست میدهد و میتواند دوباره ناحیه مورد نظر را چین دهد.عکس هایی که قبل از تزریق گرفته می شود به طور مشخص برای اثبات همین مسئله است.

تزریق بوتاکس را از چه سنی می توان شروع کرد؟

بسته به علت کاربرد بوتاکس دارد. سازمان دارویی آمریکا FDA کاربرد زیبایی بوتاکس را بین سنین ۱۸ تا ۶۵ سال مجاز شمرده است.بوتاکس در کودکان در درمان انقباضات عضلات نواحی مختلف از جمله کجی گردن به کار میرود که در این مورد تایید FDA راداراست.

عوارض تزریق

باید توجه داشت که بوتاکس حتما عوارض هیچ دارویی از جمله بوتاکس صفر نیست،اما این دارو مورد تایید سازمان دارویی آمریکا FDA می باشد. در عین حال تا کنون در کاربرد زیبایی بوتاکس در افراد بالغ عوارضی مثل انتشار سم به نواحی دور دست گزارش نشده است، به هر حال مطمئن ترین راه برای سلامت تزریق انجام آن نزد پزشک مجرب و مورد اطمینان است تا دارو و تکنیک استاندارد استفاده شود.

تزریق بوتاکس چه مدت طول می کشد؟

با رعایت حوصله و احتیاط معمولا بیش از ۲ دقیقه وقت نمی گیرد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)