(Botox) نام تجاری “سم بوتولینوم نوع A” است که توسط یک نوع باکتری به نام “کلستریدیوم بوتولینوم” ترشح می‌شود. این باکتری می‌تواند مسمومیت‌های شدید غذایی ایجاد کند، مثل مسمومیت کشنده ی بوتولیسم که با مصرف کنسرو تن ماهی فاسد به وجود می آید.

اما این سم امروزه جهت کاربردهای پزشکی، به‌ صورت خالص و استریل فراوری می‌شود.

تاریخچه

برای اولین بار در سال ۱۹۸۹ یک متخصص زیبایی به نام ریچارد کلارک اثر زیبایی بوتولیسم را در مجله جراحی پلاستیک و ترمیمی آمریکا معرفی کرد. پس از یک آزمایش رسمی اف دی ای ( سازمان بهداشت آمریکا ) در تاریخ ۱۲ آوریل سال ۲۰۰۲ در طرحی نظارتی کاربرد سم بوتولیسم ( بوتاکس ) در رفع اخم و چین و چروک صورت را تایید کرد. بنابراین مدت هاست که در برنامه های زیبایی از سم بوتولیوم که به عنوان بوتاکس در جراحی زیبایی شناخته می شود برای جلوگیری از توسعه چین و چروک چهره و فلج عضلات صورت استفاده می شود.

دلایل محبوبیت بوتاکس

این ماده در طی سال ها محبوبیت بسیاری به دست آورده است. از دلایل این امر صورت تهاجمی کمتر و نتایج قابل قبول و فوری تزریق بوتاکس می باشد. به خاطر عوارض کم تزریق بوتاکس که معمولا ظرف ۲۴ ساعت از بین می روند این روش جایگاه بسیار خوبی را نزد کسانی که مایلند در کوتاهترین زمان ممکن صورتی صاف و یکدست به دست آورند پیدا کرده است. گذر عمر باعث چین و چروک پیشانی، خطوط اطراف لب و شل شدن پوست می گردد که با استفاده از بوتاکس و تزریق ژل های پر کننده ها می توان برای سالیان طولانی تری از صورتی صاف و زیبا بهره برد و به همین دلیل سالانه میلیون ها نفر از بوتاکس به عنوان درمان شماره یک ضد پیری استفاده می کنند.

بنابر آمار جامعه جراحان پلاستیک آمریکا در سال ۲۰۰۷ تزریق بوتاکس رایج ترین شیوه در اعمال زیبایی می باشد.

همچنین بوتاکس بسیار ارزانتر و سریعتر از سایر اعمال متداولی است که جهت رفع چین و چروک کاربرد دارند. بوتاکس در درمان میگرن و کاهش تعرق نیز کارایی دارد.

کاربرد تزریق بوتاکس

یکی از روش‌هایی است که برای صاف کردن چین و چروک‌های صورت و ایجاد ظاهری جوان‌تر در افراد به کار می‌رود؛ مانند چین و چروک‌های ناشی از اخم کردن که در بین ابروها یا روی پیشانی ایجاد می‌شوند و چروک‌های اطراف چشم و دهان که در موقع خندیدن ظاهر می‌شوند.

این نوع چروک‌ها عمدتا ناشی از انقباض عضلات زیر پوستی هستند. تزریق بوتاکس با کاهش توانایی انقباض این عضلات، باعث کم شدن این چروک‌ها می‌شود.

بوتاکس در برخی موارد برای کاهش میزان تعریق در کف دست‌ها یا زیر ‌بغل نیز استفاده می‌شود.

در تهیه این دارو باید به این نکته توجه شود که دارو حتما مورد تایید وزارت بهداشت و درمان باشد.

بوتاکس پس از تزریق، جذب عضله می‌شود و در انتهای اعصابی که فرمان انقباض را به عضلات می‌رسانند مستقر می‌شود. در این محل بوتاکس از آزاد شدن یک واسطه شیمیایی به نام استیل کولین- که مسئول انقباض عضلانی است- جلوگیری می‌کند، در نتیجه دستور انقباض به عضله نمی‌رسد و در حقیقت نوعی فلج عضلانی موقت ایجاد می‌شود که ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد. عدم ‌انقباض عضلات زیر پوستی باعث محو شدن و از بین رفتن چین و چروک‌های پوست می‌شود.

تکنیک تزریق

تزریق بوتاکس معمولا در مطب پزشکان یا درمانگاه ها به‌ صورت سرپایی انجام می‌شود و نیازی به بستری شدن ندارد. از آنجا که این تزریق با سوزن‌های بسیار ظریف انجام می‌شود، دردناک نیست و نیازی به بی‌حسی ندارد.

برای این کار پزشک پس از ضد‌عفونی کردن پوست صورت، با استفاده از سرنگ انسولین مقادیر کمی از بوتاکس را در بالای ابروها، پیشانی و اطراف چشم تزریق می‌کند. البته ممکن است در محل تزریق، سوزش و قرمزی خفیف ایجاد ‌شود که ظرف چند ساعت برطرف می‌شود.

سوالات متداول

تزریق توسط چه کسی انجام می شود؟

تزریق ژل و بوتاکس باید حتما با مشورت و زیر نظر پزشک متخصص پوست انجام شود. انتخاب بیمار از سوی پزشک نیز باید با دقت انجام شود، زیرا هر پوستی نیازمند تزریق بوتاکس نیست. اگر پزشک تشخیص دهد که شرایط عضلات صورت به گونه‌ای است که در آینده پوست دچار چین و چروک می‌شود، باید بوتاکس تجویز شود.

اثر بوتاکس چه مدت دوام دارد؟

معمولا یکی دو روز پس از تزریق، چین و چروک‌ها به تدریج محو می‌شوند و این اثر بین ۳ تا ۶ ماه باقی می ماند. پس از این مدت اثر بوتاکس کم‌ کم از بین می‌رود و چروک‌ها مجددا ظاهر می‌شوند.

آیا بوتاکس بی خطر است؟ آیا سمی نیست؟

این ماده یک پروتئین خالص طبیعی است که در دوز بسیار پایین تجویز می شود. تاثیر بوتاکس معمولا محدود به ناحیه تزریق شده می شود و به جاهای دیگر بدن سرایت نمی کند و توسط FDA تایید شده است و کاربرد آن بی خطر بودن آن را به اثبات رسانده است.

نتایج درمان

آیا شما بعد از تزریق بوتاکس طبیعی به نظر می رسید؟

اگر چه نتایج چشمگیر هستند، اما نمای ظاهری صورت شما به هم نمی خورد. عضلات شل می شوند به طوری که شما هنوز می توانید لبخند بزنید اما بدون چین و چروک. بعد از بوتاکس زمان زیادی برای بهبودی لازم ندارید و می توانید بلافاصله بعد از تزریق به سر کارتان برگردید یا برای خرید بیرون بروید.

اغلب افراد، تقریبا هر سه تا شش ماه به تزریق مجدد نیاز دارند. بوتاکس طی چند روز پخش می شود و باعث شلی و از کار افتادن عضلاتی می شود که باعث چروک شده بودند. بوتاکس چروک های دینامیکی را از بین می برد اما چین های عمیق و استاتیک ممکن است به درمان های جایگزین مثل تزریق ژل یا فیلرها نیاز داشته باشند.

پر کننده ها نتایج فوری دارند و بر اساس پرکننده مورد استفاده، ماندگاری پرکننده های مورد استفاده با هم فرق دارد که بسته به نوع ژل می باشد و همچنین نتایج از شخصی به شخص دیگر متفاوت می باشد.

استفاده از سیگار یا در معرض قرار گرفتن آفتاب بدون محافظت توسط ضد آفتابها تاثیر ماندگاری این درمانها را کاهش می دهد همانطور که چنین اعمالی در سایر موارد درمانهای زیبایی اثرات مضرمشابه برای پوست دارند. پزشک از بی حس کننده های موضعی یا سایر روش های بی حسی استفاده میکند و بنابر این طی تزریق دردی وجود ندارد و یا بسیار کم است. عوارض شامل مختصری تورم، قرمزی یا خون مردگی موقت و مور مور شدن بعد از درمان است.

بهتر است از محصولات مورد تایید FDA استفاده شود و از محصولات یا مواد با ماندگاری دائمی و یا بسیار طولانی به علت عوارض گرانولوم های جسم خارجی دوری نمود. تزریق ژل برای از بیـن بردن خط اخم، صــاف کردن چین های عمیق دو طرف دهان، برجسته کردن گونه و حجم دادن به لب است و در حال حاضر بهـترین روش در سراسر دنیا تزریق ژل های هیالورونیک است . ماندگاری این ژل ها معمـولاً ۶ تا ۹ ماه بـوده و سپـس جذب می شوند .این ژل ها نیـازی به تست حساسیت ندارند و آلرژی ایجاد نمی کننـد. و در زیر پوست حرکت و ریزش ندارند .

تزریق چربی

تزریق چربی(لیپوترانسفر) روشی است که در آن سلولهای چربی نواحـی پهلو و شکم بیمار را به میزان لازم (حدوداً ۲۰ الی ۵۰ سی سی ) خارج کرده و پس از جدا سازی سلولهای زنده چربی، آنها را بعنوان یک فیلر بیـولوژیک، به منظور حجم دادن به ناحیه ای از بـدن یا صـورت، پر کـردن نقـص پوسـتی و اغلب با هدف جوان سازی صورت ، در نواحی مورد نظر تزریق می کنند . سلولهای چربی را می توان با  PRP مخلوط و سپس در محل هـای مورد نظـر تزریق نمود . با این عمل ماندگاری نتایج درمان افزایش یافته و نتـایج حاصله زیباتر و ماندگارتر می شود .

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)