همه ما در زندگی دندان درد را تجربه کرده ایم. ممکن است با خوردن مسکن آن را ندیده بگیریم. اما دندان درد می تواند نشانه ای از التهاب، عفونت و موارد جدی باشد که در صورت عدم مداوا خسارات جبران ناپذیری به دندان ها وارد می کند.

پوسیدگی دندان

علت پوسیده شدن دندان، باکتری هایی است که در پلاک دندان رشد می کنند. این نوع باکتری به مینای دندان چسبیده و شکر و نشاسته -موجود در مواد غذایی باقی مانده بین دندان- را به اسید تبدیل می کند و اسید ایجاد شده، مواد معدنی لایه محافظ دندان را در خود حل می کند.
عوارض ناشی از پوسیدگی دندان پدید آمدن لکه، نقاط دردناک و سوراخ شدن لایه بیرونی دندان است که با پیشروی پوسیدگی به لایه میانی، باعث التهاب و درد دندان می شود.

التهاب پالپ دندان

این نوع التهاب زمانی اتفاق می افتد که پالپ دندان (مغز دندان که شامل رگها و عصب ها است) ملتهب شود و با فشاری که بر اعصاب و بافت اطراف دندان وارد می کند، درد شدیدی در دندان احساس شود. در اغلب موارد دلیل این التهاب ضربه هایی است که ممکن است به دندان وارد شود.

آبسه

آبسه عفونتی است که در ریشه دندان جمع شده و با درد شدیدی بتدریج به لثه راه پیدا می کند. این نوع عفونت با مراجعه به پزشک به راحتی قابل درمان است. در موارد شدید، باکتری موجود در عفونت به نواحی حساسی مانند حلق و مجاری تنفسی رسیده و برای تنفس مشکلاتی را پدید می آورد. در صورت عدم درمان و در موارد وخیم، ممکن است عفونت به مغز راه پیدا کرده و سبب ابتلا به مننژیت گردد.

تحریک پذیری اعصاب دندان

اگر مینای دندان، آسیب دیده و از بین برود، انتهای اعصاب دندان تحریک پذیر می گردد و با ایجاد حرکت سیال در انتهای عصب درد شدیدی احساس می شود. عواملی مانند تغییرات دمایی (گرم یا سرد شدن ناگهانی) و همینطور جویدن غذاهای شیرین و ترش می تواند باعث تحریک این اعصاب شود.

بیماری های لثه

عفونت ها و بیماری های لثه از شایع ترین علل دندان درد هستند. این نوع عفونت های باکتریایی در لثه رشد کرده، خود را به استخوان فک می رسانند و باعث التهاب ریشه های دندان می شوند. بیماری های لثه، دندان ها را به جویدن هر گونه غذا حساس و آسیب پذیر می کنند و در صورت پیشرفت، دندان ها سست می شوند.

درمان دندان ‌درد

بسیاری از بیماران هنگامیکه دچار دندان‌درد می‌شوند بخصوص مواردی که در شب بروز می‌نماید، آنچنان دچار ناراحتی و عصبانیت می‌گردند که با خود عهد می‌کنند در صبح روز بعد تمامی دندانهایشان را بکشند تا برای همیشه از مشکل دندان‌درد رهائی یابند. گروهی دیگر نیز تا رسیدن صبح با مصرف انواع و اقسام داروها و یا با گذاردن الکل ، قرص و… در پی تسکین درد بر می‌آیند. اما طولی نمی‌کشد که با طلوع خورشید و تمام شدن شب دندان درد نیز بتدریج فروکش نموده، بیمار احساس راحتی و آرامش می‌نماید. با از بین رفتن درد و طبیعی شدن اوضاع بسیاری از بیماران از خود می‌پرسند که برای رهائی از دندان ‌‌درد باید حتما دندان را کشیده یا راه دیگری نیز برای نجات چنین دندانی وجود دارد؟
در پاسخ به این سوالات باید گفت بشرط آنکه پوسیدگی تمامی دندان را فاسد نکرده باشد و تاج و ریشه از سلامت نسبی برخوردار باشد، دندانپزشک می‌تواند بدون کشیدن دندان ، درد را موقت ساکت نماید. در مراحل بعدی برای آنکه دوباره درد شروع نگردد و همچنین دندان مذکور بتواند مانند گذشته وظایف طبیعی خود انجام دهد، دندانپزشک اعمال زیر را بترتیب اجرا می نماید: ابتدا عصب دندان را بطور کامل از داخل ریشه خارج کرده و سپس با استفاده از وسایل مخصوصی به تمیز کردن و آماده نمودن مجرای ریشه اقدام می‌نماید. در مرحله آخر نیز بکمک مواد مخصوصی مجرای ریشه را بطور کامل پر می‌کنند. انجام این مراحل در اصطلاح عموم به عصب‌کِشی یا عصب‌کُشی موسوم است.

چند تذکر

بسیاری از بیماران با آنکه نقاط سیاه و سفید پوسیدگی را بر روی دندان‌های خود می‌بینند اما اقدامی در جهت درمان نمی‌کنند. هنگامیکه به آنها گفته می‌شود که این دندان‌ها نیاز به پرکردن دارند، معمولا می‌گویند: “اما این دندان‌ها دردی ندارند” خوبست بدانیم که درد نداشتن دندان‌ها دلیل سالم بودن آنها نیست. فقط هنگامی می توانید از سالم بودن دندان‌هایتان مطمئن شوید که دندانپزشک پس از معاینه سلامت آنها را تایید نماید. به این دلیل لازم است هر شش ماه یکبار برای معاینه دندان‌هایتان به مراکز دندانپزشکی مراجعه نمایید.

بخاطر داشته باشید اکثر دندان‌هایی که عصب‌کشی می‌شوند بعلت آنکه مستعد شکستگی هستند، باید حتی “روکش” شوند. کوتاهی در این امر منجر به خردشدن و فرو ریختن دندان درمان شده و بر باد رفتن تمامی زحمات می‌گردد.
از آنجا که درمان دندانهایی که دچار درد شده اند کار نسبتا مشکل و پر هزینه‌ای است، لذا توصیه می‌شود همواره قبل از درد گرفتن دندانها جهت معاینه و بررسی آنها به دندانپزشک مراجعه نمایند.

کارهایی که نباید برای آرام کردن دندان درد انجام دهید:

- آسپیرین را روی دندان‌تان نگذارید. اگر می‌خواهید حالتان بهتر شود، آن را با آب بخورید. گذاشتن آن روی لثه می‌تواند آن را زخم کند که بهبود آن ۳ تا ۴ روز طول می‌کشد.
- تصور نکنید با قطع شدن درد دندان، مشکل از میان رفته است. مشکل دندانتان را جدی بگیرید و سریعا برای درمان دندان درد و دندان خود به دندانپزشک مراجعه کنید.
- از گرما برای تسکین دندان‌درد استفاده نکنید، زیرا آن را بدتر می کند.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)