دندان چه وقتی پوسیده می شود

اولین مرحله از پوسیدگی دندان با ایجاد حفره های ظریفی در مینا آغاز می شود که شاید ابتدا فرد متوجه آن نشود، ولی با پیشرفت پوسیدگی، با درد توام می شود، به طوری که وقتی فرد مواد شیرین یا غذاهای گرم و سرد می خورد، این حالت تشدید می شود.
هنگامی که مینای آسیب می بیند، عاج زیر آن در معرض خطر قرار می گیرد و راهی باز می شود که باکتری ها می توانند براحتی به مغز دندان ورود پیدا کند. در این مرحله احساس درد متوسط تا شدید به وجود می آید و اگر درمان مناسبی اتخاذ نشود، امکان ایجاد آبسه زیاد خواهد بود. پوسیدگی روندی طولانی است و معمولا یک تا دو سال طول می کشد.
حفره ها اغلب هنگام معاینه توسط دندان پزشک تشخیص داده شده و ترمیم دندان و درمان زودرس آنها مانع پیشرفت پوسیدگی می شود.دندانپزشک نیز با استفاده از یک سوند کوچک و آینه می تواند پوسیدگی را تشخیص دهد. اطلاعات بیشتر درباره دندان و استخوان های اطراف را می توان با رادیوگرافی و رادیولوژی دیجیتال  به دست آورد.
دندانپزشک تا جایی که مقدور باشد سعی در پرکردن یا عصب کشی دندان دارند تا عمر دندان را بالا ببرند و فرد بتواند از آن استفاده کند ولی در مراحل بعدی یعنی وقتی با ترمیم و اصلاح نتوان دندان را نگه داشت، راه های دیگری به بیمار پیشنهاد می شود.

پرکردن دندان

فرآیند پوسیدگی با خارج کردن بخش پوسیده دندان و پرکردن دندان متوقف می شود. در مواقعی که پوسیدگی وسیع باشد، به طور موقت دندان پر می شود تا حساسیت دندان نسبت به درمان مشاهده شود.اگر بعد از چند روز علائم نامطلوبی وجود نداشت، ترمیم موقت برداشته شده و ترمیم دائمی جایگزین می شود.
نوع ماده ای که برای پر کردن استفاده می شود؛ به محل و نوع دندان بستگی دارد. دندان های آسیای بزرگ بیشترین عمل را انجام می دهند و فشار زیادی را در جویدن متحمل می شوند بنابراین نسبت به دندان های جلویی به ماده با دوام تری نیاز دارند. مواد پرکننده برای دندان های جلویی باید به رنگ دندان باشد.

آیا جیوه موجود در آمالگام خطرناک است؟

مناقشه بر سر سمیت آمالگام از وقتی که آمالگام ابداع شد شروع شد اما در قرن بیستم قوت تازه‌ای گرفت. بسیاری از مردم از وجود جیوه در آمالگام بی‌خبرند و این موضوع مهم‌ترین موضوعی است که اخیراً در تابلوی خبری FDA منتشر شده‌است.

نگرانی‌هایی درباره این عدم اطلاع وجود دارد و استفاده از آمالگام در سطح فدرال در مکانی مثل ایالات متحده نامنظم است. سازمان بهداشت جهانی گزارش کرده است که جیوه حاصل از آمالگام، ۵% کل انتشار جیوه را تشکیل می‌دهد که وقتی با جیوه زائد حاصل از آزمایشگاه‌ها و دستگاه‌های پزشکی جمع شود به ۵۳% می‌رسد.
تفکیک کننده‌ها می‌توانند ر‌هایش جیوه به فاضلاب عمومی را به طور چشمگیری کاهش دهند که آمالگام‌های دندانی یک سوم از جیوه این فاضلاب‌ها را تشکیل می‌دهد. ولی به آن‌ها در ایالات متحده نیازی نیست.
از سال ۲۰۰۸ استفاده آمالگام در سوئد و نروژ و فنلاند محدود شد و کمیته اداره غذا و داروی آمریکا (Food and Drug Administration) (FDA) درباره ایمنی آن، اظهار نظر مثبتی نکرد.
شورای انجمن دندانپزشکی آمریکا (American Dental Association) در یک سری از کارهای علمی نتیجه گرفته‌است که آمالگام و کامپوزیت برای دندان ضرر نداشته و برای ترمیم آن موثرند. این مطالعه نشان داد که پر کردن دندان با آمالگام هیچ ضرری برای فرد در پی نداشته و پر کردن دندان با موادی غیر از آمالگام دلیلی ندارد.
آزمایش‌های تصادفی بالینی اخیر هیچ مدرکی برای ضررهای عصب‌شناختی یا کلیوی مرتبط با آمالگام در کودکان ۵ تا ۷ سال نشان نداد.
در دو دهه اخیر مشخص شده که ترمیم‌های آمالگام به طور پیوسته جیوه را در حفره دهانی متصاعد می‌کند. این رهاسازی در فعالیت‌هایی از قبیل مسواک زدن، جویدن، نوشیدن مایعات داغ و تنفس افزایش پیدا می‌کند. همچنین آزاد شدن جیوه می‌تواند تحت تاثیر pH، پوسیدگی بیولوژیکی باکتریایی و پوسیدگی الکتروشیمیایی افزایش پیدا کند.
جیوه جذب شده توسط ریه وارد خون می‌شود و در اندام‌های مختلف مثل کلیه، مغز و کبد توزیع می‌شود. جیوه اثراتی نیز بر قلب دارد و با افزایش پراکسید هیدروژن باعث از بین رفتن گلوتاتیون می‌شود و با اثر بر روی پراکسیون لیپید باعث عوارض قلبی می‌شود. جیوه می‌تواند نوزادان را هنگامی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند تحت تاثیر قرار دهد.
اما اصلاً نگران نباشید چون مطالعات انجام شده نشان می‌دهد مقدار جیوه‌ای که روزانه از آمالگام آزاد می‌شود بسیار کمتر از سطح مجاز تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی است.

 

بعد از پر کردن دندان با آمالگام یا کامپوزیت، بیمار باید چه نکاتی را رعایت کند؟

بیمار به طور کلی باید بهداشت را رعایت کند. در ترمیم های وسیع حالا چه با آمالگام یا کامپوزیت دندان ، زمانی که نسج دندان ضعیف باشد نباید ضربه های غیرطبیعی به دندان وارد شود. به عنوان نمونه جویدن غذاهای غیرمتعارف نباید صورت گیرد. کلا دندان های با نسج ضعیف نباید دچار ضربه شوند چون باعث ترک های کوچک وسپس شکستگی در دندان خواهند شد. پس مساله اول رعایت بهداشت و دوم عادات غذایی است.

آیا تغییر رنگی در کامپوزیت ها به وجود نمی آید؟

از عوارض کامپوزیت دندان تغییر رنگ است. تغییر رنگ کامپوزیت ها در ۲ حالت اتفاق می افتد؛ یکی در سطح، به علت عدم پالیش مناسب؛ به طوری که رنگ در خلل و فرج سطح زبر محبوس و باعث تغییر رنگ می شود و البته با پالیش صحیح هم برطرف می شود. دیگری، به دلیل مشکلاتی از قبیل ضعف های تکنیکی، نوع کامپوزیت مصرفی، مرور زمان یا تغذیه نامناسب. مواد سفیدرنگ در دهان آب جذب می کنند و ممکن است مواد رنگی را هم جذب کنند و به این ترتیب، تغییر رنگ ایجاد می شود. در این صورت، کل کامپوزیت باید عوض شود. پس بعد از پر کردن دندان با کامپوزیت ، توصیه می شود بعد از درمان، کمتر از مواد رنگی استفاده کنند یا بعد از مصرف این مواد حتما دهانشان را خوب بشویند تا با تقبل قیمت کامپوزیت دندان این مواد دوام بیشتری روی دندان هایشان داشته باشند.

هزینه پر کردن دندان با توجه به میزان خردگی دندان و ماده ای که دندان با آن پر میشود ، برای هر شخص متفاوت است . بنابراین نمی‌توان هزینه ترمیم دندان را بطور دقیق بیان کرد. هزینه پرکردن دندان در تعیین ماده مناسب برای پرکردن نقش دارد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)